<< Naar Pagina 7 < Vorig Artikel Volgend Arikel > Print Pagina
Björn de Vries geniet van weidse omgeving
Alkmaarder trots op eigendom Historisch gemaal Kerk en Dergmeer
OUDKARSPEL – Weinig Langedijkers weten af van het bestaan van het Historisch gemaal Kerk en Dergmeer, gelegen in het noordelijkste puntje van Oudkarspel. Een prachtig terrein, omgeven door veel bomen, een woonhuis, een enorme schuur waar oude auto’s worden gemaakt en natuurlijk het aloude gemaal dat dateert uit 1547. Ruim dertig jaar geleden zag Alkmaarder Björn de Vries een luchtfoto van het complex. ‘’Het stond te koop en ik heb er niet lang over hoeven nadenken: ik heb het gekocht.’’

Door: Ruud de Waard

‘’Vroeger werd het gemaal gebruikt om het Kerkmeer droog te malen en zo land te winnen op het water. Feitelijk is de wereldwijde faam van Nederland als het gaat om landwinning, hier begonnen,’’ zegt Björn trots. Tot 29 december 1914 heeft een statige molen het werk verricht. Totdat een grote brand, kort na ingebruikname van een Kromhoutmotor om de vijzel aan te drijven, de molen verwoestte. In 1916 is het huidige gebouwtje geplaatst om de motor heen die de grote vijzel aandreef.

Ruilverkaveling

Het gemaal heeft zijn werk gedaan tot aan 1970, het jaar van afronding van de ruilverkaveling in het gebied. Het gemaal kent een rijke historie, waar de huidige eigenaar een compleet boek over schreef. Bjorn: ‘’Ik liep al heel lang met het idee om een boek over de historie van het gemaal te schrijven. Alles bij elkaar heb ik er wel een jaar mee gestoeid. Ik heb er veel tijd in gestoken en om het uiteindelijk presentabel te maken, ook veel geld. Ik was me er terdege van bewust dat slechts een enkeling in het boek geïnteresseerd zou zijn. In eerste instantie wilde ik het verhaal binnenskamers houden. Maar met enige lichte en vriendelijke klem werd ik geadviseerd om daar van af te zien. Een oplage van 200 boeken was het resultaat.’’

Veel hulp

‘’Zonder de hulp van Polderbaas Hendrik Tauber, had ik het boek niet kunnen schrijven. Hij hielp mij namelijk aan een heel oud kasboek uit de periode 1911-1947. Het bevat belangrijke details over het reilen en zeilen in de Kerk- en Dergmeer. Verder kreeg ik ook de beschikking over notulen van bestuursvergaderingen van het polderbestuur van de Kerk- en Dergmeer.’’

De Kerkmeer en de Dergmeer waren twee plassen c.q. meren in het Geestmerambacht. Het Kerkmeer en het Dergmeer werden droogmakerijen, oftewel meren die door een ringdijk omgeven en drooggemalen werden. Zij waren gelegen in de polder het Geestmerambacht. Maar wat ging er allemaal vooraf? Bjorn: ‘’De omringdijk is dicht, de polders zijn daar, maar moeten wel bewoon- en bewerkbaar blijven. Ik citeer A. Bicker Caarten: ‘Door stijging van het buitenwater en inklinking van de in cultuur gebrachte veengronden werd het moeilijker om het bezwaarwater op natuurlijke wijze op het buitenwater te doen lozen. Aangenomen wordt dat toen op bescheiden wijze zal zijn overgegaan tot het bemalen van poldertjes met hand-, tred- en paardenwatermolens.’”


Vergroot Foto

Bjorn de Vries geniet met volle teugen van zijn woon- en leefomgeving.

(Foto: Bertil van Beek/Rodi Media)

<< Naar Pagina 7 < Vorig Artikel Volgend Artikel > Print Pagina