<< Naar Pagina 18 < Vorig Artikel Volgend Arikel > Print Pagina
Opschudding in Schagen
Oproer, dubbele moord en kerkbrand Schagen in toneelstuk
SCHAGEN - Aan het eind van de negentiende eeuw werd Schagen opgeschrikt door drie spraakmakende en dramatische gebeurtenissen. Zo was er in 1888 een groot oproer, vond in 1894 een dubbele moord plaats en verwoestte in 1895 een enorme brand de Grote Kerk op de Markt. Naar aanleiding van deze gebeurtenissen heeft Schagenaar Maarten Leegwater het toneelstuk 'Opschudding in Schagen' geschreven, de regie is in vertrouwde handen van Jeanne Krijgsman. Het toneelstuk gaat zaterdag 15 oktober in première in het Scagon Theater.

Rode draad van het toneelstuk is de dubbele moord in Schagen. Maarten Leegwater gebruikte het boek 'Spijkers in de spaarpot' van schrijver Bert Siezen uit Schagen als belangrijke informatiebron. "Ik ben uiteraard benieuwd naar het eindresultaat. Ik heb het manuscript van Maarten al mogen lezen en dat zag er goed uit", aldus Bert Siezen.

Angstaanjager

Bert heeft het boek 'Spijkers in de spaarpot' in 1996 geschreven. Het boek verhaalt over de achtergronden van de moord op weduwe Jansje Buete-Stoel en haar zeventienjarig nichtje Anna Beijers aan de Gedempte Gracht in Schagen. "Jansje en Anna zijn in de nacht van 11 op 12 augustus in het jaar 1894 vermoord door hun zeventienjarige buurjongen Klaas Boes." Schagen was in die tijd niet meer dan een dorp met drieduizend inwoners. "De moord had een flinke impact in het kleine Schagen en kreeg ook veel aandacht in de regionale, maar ook landelijke media. De naam Klaas Boes werd jaren na de moord nog steeds gebruikt als scheldwoord en angstaanjager. Zo werd onder meer door moeders aan hun kinderen verteld dat als ze niet gingen slapen Klaas Boes langs zou komen."

Motief

Het motief voor de moord is nooit helemaal duidelijk geworden. "Jansje Buete was een rijke vrouw, waarschijnlijk is haar geld voor Klaas een reden geweest én de onbeantwoorde liefde voor Anna. Zij moest niets van Klaas weten, met de dood als gevolg. Klaas Boes heeft uiteindelijk 27 jaar vastgezeten voor de dubbele moord en is na zijn voorwaardelijke vrijlating verbannen naar Australië en weer tien jaar later onder de naam Nico Boes een ander leven gaan leiden in Apeldoorn. Hij is daar in 1956 overleden en liet een vrouw en kind achter." Bert's hobby bracht hem uiteindelijk tot het schrijven van 'Spijkers in de spaarpot'. "Ik verzamel al jaren zogenaamde visitekaartportretten uit 1860-1915. Kleine kaartjes van zo'n tien bij zes centimeter met daarop een portretfoto. In een album van deze foto’s vond ik een pamflet uit 1894 met daarop 'de slachtoffers van den moord te Schagen'. Dit pamflet intrigeerde mij zo, dat ik in de geschiedenis van deze voor mij nog onbekende moord ben gedoken met als eindresultaat het boek."

Zoektocht

"In mijn zoektocht naar achtergronden heb ik de onder meer de archieven van de Schager Courant in het Zijper Museum bezocht, maar ook het Regionaal Archief in Alkmaar. Verder ben ik vaak bij de oude Jan Buisman geweest om verhalen van vroeger te horen. Hij schreef (voorheen) het boek 'Op klompen door Schagen' en bezat enige kennis over deze moord-geschiedenis. Uiteindelijk zijn er 1.500 exemplaren van mijn boek verkocht, maar helaas is het al jaren uitverkocht. Misschien moet ik toch gaan overwegen of er een tweede druk mogelijk is. Ik heb nu nog meer informatie, maar ik weet niet of er vraag naar een tweede druk is."

Voorstellingen

In totaal wordt 'Opschudding in Schagen' vijftien keer op de planken gebracht in het Scagon Theater aan de Buiskoolstraat in Schagen. "Zaterdag 8 en zondag 9 oktober zijn de try outs", vertelt productieleider Cees Keetman. "'Opschudding in Schagen' dient als passend afscheid van het Scagon Theater. Het stuk is een onder meer een initiatief om fondsen te werven voor de inrichting van het nieuwe Scagon Theater, dat in 2013 wordt gehuisvest in Cultureel Centrum Markt 18." Overige speeldata: 15, 16, 23, 26, 29 en 30 oktober en 5, 6, 9, 12, 13, 19 en 20 november. Kijk ook op www.scagontheater.nl.


Vergroot Foto

Bert Siezen op de Gedempte Gracht met op de achtergrond (Vero Moda) de voormalige winkel en woning van Jansje Buete en rechts daarvan het voormalig ouderlijk huis van Klaas Boes. (Foto: Vincent de Vries / RM)

<< Naar Pagina 18 < Vorig Artikel Volgend Artikel > Print Pagina